Μαθήματα Μπρεχτ από τις ιστορίες της Φωτεινής Τσαλίκογλου

“Φαντάζομαι μια περφόρμανς όπου συγγραφείς της ποιητικής γενιάς του 2000 παίζουν Μπρεχτικά την κυρία Φι σε αφηγήματα από το διαβρωτικά εποικοδομητικό βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου”.  Εξηγώ εδώ γιατί.  Έχω τη χαρά να συζητώ με τη συγγραφέα παρόμοια θέματα εδώ και δέκα περίπου χρόνια.

1 Ιανουαρίου 2020

Posted in Culture, Literature | Tagged ,

The future of friendship

Great friendships recognize their past but also proclaim their future.  When we look at close friends, we can see them growing together in the past (the tradition they have cultivated) and sailing together into the future (the history they are making).

To celebrate the tenth anniversary of my meeting my other self, Dr. Pantelis Polychronidis, I am honoring the shared future of friendship, a subject I have considered often.  I am not referring to the messianic constellation of things-to-come but never-here-yet (such as redemption and democracy) but to the immanentist assemblage of things-to-be-created-collaboratively.

Great, future-oriented friendships are engaged in world building – not their own isolated and protected world but open worlds available and welcoming to others.  That is why such friendships have a civic dimension even when they are not themselves civic.  My friendship with Pan-telis has been from the start telos-oriented as it has involved plans for collaborative performing, researching, writing, teaching, and more.  My blog, which was named after my friend and launched five years ago, continues to reflect on our mutual commitments.

19 December 2019

Posted in Friends

Ένας κύκλος 12 δοκιμίων για την ποίηση της δεκαετίας του 2010

Συγγραφείς, αναγνώστες και κριτικοί μπορούν να παίξουν, μαζί ή μόνοι, ένα ποίημα με διαφορετικούς τρόπους, σαν παιχνίδι, όργανο, θέατρο, στοίχημα, παρτιτούρα. Η μηνιαία στήλη μου Παίζουμε ένα ποίημα; που φιλοξένησε το μείζον ηλεκτρονικό περιοδικό Χάρτης στη διάρκεια του 2019, έπαιζε κάθε φορά ένα πρόσφατο, συχνά ανέκδοτο, ελληνόγλωσσο ποίημα για να θέσει ένα γενικό ποιητικό, αισθητικό ή άλλο παρεμφερές θέμα.  Ευχαριστώ τους κατά κανόνα νέους συγγραφείς που μου εμπιστεύτηκαν καινούργια δουλειά τους, είτε ήταν έτοιμοι να τη δημοσιεύσουν είτε όχι.  Έμαθα πολλά από όλους τους.                Ιδού ο κατάλογος των ποιητών, ποιημάτων και θεμάτων που με απασχόλησαν.

1: Ένο Αγκόλλι: “Θερμοπύλες” (η ποιητική παράδοση)

2: Κατερίνα Ζησάκη: “Αγώνας” (η αριστερή μελαγχολία) 

3: Ζ. Δ. Αϊναλής: «Ένα ποίημα για τη νύχτα» (o σύντροφος ποιητής)

4: Μάριος Χατζηπροκοπίου: “Των γυναικών του Κωνσταντή” (πουστιά και ποίηση) 

5: Βάγια Κάλφα: «Δεν είμαι χρήσιμη στο έθνος μου» (έθνος και φύλο)

6: Χαρίλαος Νικολαΐδης: “ελευθερία του συνέρχεσθαι” (η στάση/συνάθροιση)

7: Παυλίνα Μάρβιν: «Πρόλαβες να διαβάσεις τον Ρίλκε;» (o νέος ποιητής)

8: Δημήτρης Λεοντζάκος: Aria #22 (μουσική και ποίηση)

9: Θάνος Γώγος: Ντακάρ VI (μετά την ήττα)

10: Μαρουσώ Αθανασίου: “Ασύχαστο” (η μνήμη)

11: Αλέκος Λούντζης: “Εξάγγελος” (η τραγική γνώση)

12: Γιάννης Δούκας: “τετελεσμένοι μέλλοντες” (η ρήξη)

13 Δεκεμβρίου 2019

Posted in Crisis, Greek Poetry, Left, Literature, Melancholy, Resistance, Revolt, Revolution

“Παίζουμε ένα ποίημα;”/12: Γιάννης Δούκας: “τετελεσμένοι μέλλοντες” (η ρήξη)

“Το ζήτημα της ποιητικής διαδοχής απασχολεί ιδιαίτερα την ποιητική γενιά του 2000,   και επειδή δεν ενδιαφέρθηκε να διαδεχθεί μιά προηγούμενη γενιά και επειδή ήρθε           εξ αρχής σε ρήξη με την αριστερά που αργότερα οδήγησε στην κυβέρνηση Συριζανέλ.”     Εδώ συζητώ γιατί επιζήτησε ρήξη κι όχι παγώνια.

20 Οκτωβρίου 2019

Posted in Greek Poetry, Literature | Tagged ,

What makes us comrades?

In my blog I have been positing four kinds of the modern radical and four corresponding sites/stages:                                                                                                                                           The rebel/friend       practices fraternity in the court.                                                                  The revolutionary    practices liberty       in the barricade.                                                        The comrade             practices equality    in the party.                                                                  The citizen                 practices solidarity in the assembly.

In her current work (which includes a book, essays, lectures, and interviews) political theorist Jodi Dean differentiates the comrade from the neighbor, the citizen, the ally, and the friend to summarize the demands of party membership.

According to her definition, the comrade is the figure of a political relation, specifically, political belonging:  The term signifies being on the same side of political struggle,               in other words, having the same enemy, as Carl Schmitt would stress.                                 The comrade is a disciplined and disciplining relation that requires self-denial. Comradeship is inhuman and generic; in it, personal identity vanishes,                                     resulting in machinic impersonality and instrumentalist interchangeability.    Comradeship highlights the sameness of collective subjectivity                                          based on the stripping of all particularity.  (Equality and solidarity follow from it.) Comrades are the equalized, same, and faithful party members                                            who stand together & act collectively in disciplined organization against their enemy, seeking to overthrow capitalism & acquire political power through revolution.      Comrades use each other since relations among them are means toward the victory of the revolutionary party, not ends in themselves.                                                                   Comrades demonstrate fidelity to the truth of the radical event;                                          their political work involves infinite verification of this truth.                                       Fittingly, Dean illustrates her communist view of the comrade by invoking Brecht’s “learning play” The Measures Taken and justifying the brutal murder of the Young Comrade by the Four Agitator in the name of the party line and discipline.

In sharp contrast, I have been interested in Leftists who belong to each other, rather than a party, specifically, in dissenting Greek comrades since the 1940s, and the central role of civic friendship in their political belonging.  Below I quote selectively from previous posts.                                                                                                                                                     The history of the Greek Left is the history of intense friendships among radicals. Greeks don’t just join the Left because of articles they read, movies they saw, poverty they suffered, or oppression they witnessed but primarily because they need to share such experiences with great friends. They are radicalized not by exploitation but by camaraderie. They seek conviviality more than conviction.  Σύν-τροφοι/comrades are the companions who (etymologically) have been raised together and who (socially) share their lives raising one another to solidarity.  By promising “each other to a shared future,” radical friends may become comrades who join forces in local commons and in transnational networks of collaborative civic friendship.

A group of radical Greek leftists does not constitute a cell or a fraction, a circle or a club. It exists as a συν-τροφιά, a demarcated yet porous companionship of people who are equal and similar. Their defining feature is a mutually reinforced virtuous political sensibility. They consider civic virtue an ethical disposition that is in itself a political position. Exercising this attitude collectively, consistently, and in public is the highest form of integrity. To join any formal group (say, an association, a party, or a movement) would be to renounce civic virtue for political morality, as does Dean’s comrade. At a maximum, their goals are to issue a statement of original and noble ethico-political principles, to publish a few late Romantic poems, to create a web site, to formulate the comrade’s rules of conduct, and to never grow up.

For Left radicalism, friendship among comrades is the purest form of civic virtue. One is radical out of the ethical consistency she owes to her friends.   The comrade/σύντροφος [not a gender-specific word, both noun and adjective represent any comrade] feels accountable not to a collectivity, a constituency, or a canon but to the principles of her friends; she strives to remain loyal not to society, faith, or country but to the values of her comrades. This accountability creates enormous moral, strategic, existential and other dilemmas. I know from experience since it has been a constant subject of conversation, frustration, negotiation, and gratification in my exacting friendship with my “other self,” Dr. Pantelis Polychronidis. It is the critical distance from the party, and more recently from the Syrizanel government, that keeps Greek comradeship meaningful and urgent.

14 November 2019

Posted in Friends, Left

Η Φωτεινή Τσαλίκογλου κι εγώ ακούμε τη λύπη στον Σούμπερτ

Είμαι ευγνώμων στη σοφή φίλη Φωτεινή Τσαλίκογλου που μου αφιέρωσε το παρακάτω αφήγημα για τη μουσική λύπη στην έξοχη συλλογή της  Οι παράξενες ιστορίες της Κυρίας Φι (2019) που μόλις κυκλοφόρησε.  Το αφήγημα συλλογίζεται γιατί είναι λυπημένοι, πρώτα οι ακροατές, μετά ο ερμηνευτής, και τέλος το ίδιο το έργο.  Κάθε φορά που παρακολουθώ ένα κείμενο της Φωτεινής να εξελίσσεται από χειρόγραφο σε χειρόγραφο θαυμάζω τη γονική στοργή και γενναιοδωρία με την οποία αφήνει το έργο της, “που πάντα υπερτερεί”, να ξέρει και να κάνει πολύ περισσότερα από όσα του έδωσε.

6 Νοεμβρίου 2019

 

Posted in Classical Music, Listening | Tagged ,

“Παίζουμε ένα ποίημα;”/11: Αλέκος Λούντζης: “Εξάγγελος” (η τραγική γνώση)

“Ποιός θα τολμήσει να ξεστομίσει την αλήθεια του χρησμού, να καταγγείλει την γραφικότητα της αιμομιξίας, αναρωτιέται αυτό το χορικό της τραγωδίας της μετα-νεωτερικής Ελλάδας των μετα-προγονικών Ελλήνων οι οποίοι ήρθαν ‘αργά στην εποχή’ τους αλλά δεν έχουν τη δύναμη να το παραδεχτούν. Οι σημερινές Θήβες χρειάζονται ποιητές/Τειρεσίες οι οποίοι έχουν το ‘κουράγιο της αλήθειας’ (Φουκώ) για να κατονομάζουν με παρρησία τα μιάσματα που φέρνουν στην πόλη λοιμούς.”

25 Σεπτεμβρίου 2019

 

Posted in Crisis, Disengagement, Greek Poetry, Melancholy, Resistance | Tagged , , ,