Listening to the singing voice

Greeks pay tremendous attention to song lyrics. They know by heart an impressive number of verses, and love to sing along with or dance to almost any song. They do not just like the song but get personally involved in it. Regardless of the taste, gender, or class to which a song may appeal, listeners are engrossed by the semantic reverberations of the words and the sweeping beauty of melody.

Pantelis Polychronidis, my “other self,” brings a rather different approach to this material. Because his training and his technique are grounded in the lied and the mélodie, he is not listening for linguistic or musical phrases but, to put in very simplistic terms, for vowels and consonants. To him singers are far more important than composers and instrumentalists. Greeks idolize singers like Stelios Kazantzidis, Grigoris Bithikotsis, Marinella, and Haris Alexiou but rarely refer to their technique itself, to the way they move from note to note or high to low. They may call their style Doric (Sotiria Bellou), Byzantine (Dimitris Basis), or cello-like (Vicky Moscholiou) but they do not illustrate these metaphors with specific musical examples. To most listeners it is the singer’s mood that counts, not the performance. However, Pantelis is not listening for depth of feeling or echoes of the national tradition but for timbre and texture. As a collaborative pianist, he is listening to performing voices. His comments refer to enunciation and diction, rhythm and melisma.

Pantelis grows both ecstatic and ruminative about vowels that rise, swirl, embrace, and about consonants that linger, insist, penetrate. There are two popular singers on whose delivery he always has new insights to offer. He points out what Yiannis Parios does with vowels in “Kαρδιά μου μόνη” (in words like ώρες, μέρες, μόνη and of course the vocalized αχ) and in “Τα πήρες όλα” (especially with -o- sounds throughout the song). He also points out what Tolis Voskopoulos does with consonants in “Γλυκά πονούσε το μαχαίρι” (especially with -m- sounds) and “Κι εσύ θα φύγεις” (especially in words with -n- and -k-).

Yiannis Parios: “Kαρδιά μου μόνη” (1970)

Στίχοι – Μουσική: Γιάννης Πάριος

Περνούν οι ώρες, περνούν οι μέρες

θηλιές με πνίγουν οι στεναγμοί,

στα δάχτυλά μου γίνανε βέρες

και δε μ’ αφήνουν, αχ, ούτε στιγμή.

Αχ, καρδιά μου μόνη, πικρό αηδόνι της σιωπής,

αχ, θέλεις να κλάψεις, θες να φωνάξεις

μα δεν μπορείς.

Αχ, καρδιά μου μόνη

βουνό οι πόνοι της προσμονής.

Ποιόν να φωνάξω αυτή την ώρα

όλοι οι άνθρωποι έχουν χαθεί,

νιώθω σαν ξένος σ’ αυτή τη χώρα

και την αγάπη, αχ, σαν φυλακή.

Yiannis Parios: “Τα πήρες όλα” (1981)

Στίχοι: Γιάννης Πάριος, Μουσική: Θανάσης Πολυκανδριώτης

Δε θέλω να γυρίσεις και ας με καίει τόσο.

Παράτα με να ζήσεις, δεν έχω να σου δώσω.

Τα πήρες όλα κι έφυγες

μα απ’ τον καημό δεν ξέφυγες,

σε πνίξανε οι πίκρες.

Τα πήρες όλα κι έφυγες

μα τίποτα δεν έδωσες

γιατί εσύ δεν είχες.

Δε θέλω να γυρίσεις, αλήθεια σου μιλάω.

Τι χώρια, τι κοντά σου, το ίδιο θα πονάω.

Tolis Voskopoulos: “Γλυκά πονούσε το μαχαίρι” (1970)

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μουσική: Μίμης Πλέσσας

Γλυκά πονούσε το μαχαίρι,

έσταζε μέλι η μαχαιριά.

Και πέθαινα στην αμμουδιά

πέρσυ το καλοκαίρι.

Και πέθαινα στην αγκαλιά σου

κι έκλαιγες μ’ αναφιλητά…

Και πέφταν πάνω μου λυτά

τα ζωντανά μαλλιά σου.

Και γύρευες να μ’ αναστήσεις

με το αθάνατο νερό…

Κι ήταν το στόμα μου ξερό

σαν στερεμένης βρύσης.

Κι έσκυψες πάνω στην καρδιά μου

σαν ανθισμένη γιασεμιά…

Και η ζεστή σου ανασεμιά

μ’ ανάστησε καρδιά μου.

Tolis Voskopoulos: “Κι εσύ θα φύγεις” (1969)

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Μουσική: Μίμης Πλέσσας

Κι εσύ θα φύγεις

και θα περάσεις

και θα ξεχάσεις

κι εγώ θα μείνω

να αργοσβήνω

σε μια γωνιά

Ένα ρολόι σταματημένο

ένα καράβι ναυαγισμένο

ένα σπουργίτι κυνηγημένο

απ’ το χιονιά

Όταν σημάνει

εκείνη η ώρα

η μαύρη ώρα

μη νιώσεις πόνο

κι άσε με μόνο

στην παγωνιά

Ένα ρολόι σταματημένο

ένα καράβι ναυαγισμένο

ένα σπουργίτι κυνηγημένο

απ’ το χιονιά

There is one more song built on a masterful combination of vowels and consonants but I will not cite a url for it since Pantelis gave the definitive performance during a four-hour marathon of Greek songs, playing the piano and singing on camera, when the two of us celebrated his birthday in my home.

Πιο καλή η μοναξιά

από σένα που δε φτάνω

μιά σε βρίσκω μια σε χάνω

πιο καλή η μοναξιά.

Sharing songs with Pantelis has been teaching me to listen for the “grain of the voice” (Roland Barthes, 1972) – not what the voice says but what it does. If we bracket the composer, the lyricist, the musicians, and the singer, we can concentrate on the voice – not its purity but its energeia. At that point we are no longer looking for a literal, artistic, symbolic or other meaning. We are experiencing something instantaneous:  here “what is listened to … is not the advent of a signified, object of a recognition or of a deciphering, but the very dispersion, the shimmering of signifiers, ceaselessly restored to a listening which ceaselessly produces new ones from them without ever arresting their meaning” (Barthes, “Listening,” p. 259, 1976).  At the moment of its performance, we hear a musical language that has its own fullness – not of presence but of signification. The voice signifies music making and sharing.

August 7, 2014

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s