Lyrical Heroism as Antidote to Left Melancholy

In every Greek election there are 3 categories of voters: 1. Those who give priority to identity, seek the true, invest in the nation, and vote Right. 2. Those who give priority to morality, seek the good, invest in culture, and vote Left. 3. Those who give priority to order, seek the useful, invest in society, and vote Modernization.

The Greek Left has always sought in culture a sense of virtue that it could not find in the (racially defined) nation or (unequal) society. Artistically, intellectually, and semiotically culture provided a meaningful refuge from the ravages of modernity, a community of secular faith in humanity. Within culture it was poetry, more than any other art, that intoned the language of an emancipatory “to come” (Derrida’s notion of democracy in Spectres of Marx that draws directly on Ernst Bloch’s notion of “not yet” in The Principle of Hope). Until now.

During the early 2010s, as the Greek Left steadily grew in recognition and respect, it became apparent that, even though most artists supported it as citizens, they could not support it as artists because they had lost their faith in it. For the first time in its history, and while it was close to victory, the Revolution found itself with no cultural expression: it had no paintings, no marches, no plays, no verses to exalt or herald it. To fill this huge gap, the Left had to generate its own poetry. Here is how the new mode of heroic lyricism began to seep into the discourse of party radicalism and alleviate its deeper fears:

Όλη μας τη ζωή τη ζήσαμε μέσα στον ηρωισμό. Και μέσα στον φόβο. Από τη μια της απειλής. Κι από την άλλη μην τύχει και προδώσουμε. Τον φόβο ή τον ηρωισμό; [] Φοβάσαι να μην προδώσεις. Φοβάσαι να σιωπήσεις. Φοβάσαι να μιλήσεις μη τυχόν και δεν μιλήσεις σωστά. Φοβάσαι να θυμηθείς. Άρα; Τι κάνουμε; [] Έτσι την περάσαμε τη ζωή μας. Με φόβο και ηρωισμό. Άρα με ασταθή επιχειρήματα που ειπώθηκαν από χείλη που έτρεμαν από ηρωισμό και φόβο. [] Όπως και να έχει όμως, εμείς έτσι μεγαλώσαμε: με ηρωισμό και με φόβο. Και με την ηθική τους. Αλλά ήταν τόσο βαρύ το όλον γεγονός ώστε η ηθική του ηρωισμού δεν συνεπλέχθη (όταν έπρεπε) με την ηθική του φόβου. Κι έτσι καταλήξαμε να μεγαλώνουμε με μια στρεβλή ηθική που μας άφησε απαράσκευους όταν η Ιστορία μας κάλεσε στη νέα της ταξική συνθήκη. Ήταν σοκ. Ο ηρωισμός μας κατέστη ανεπίκαιρος και ο φόβος μας ατελέσφορος. [] Φτάσαμε για να ηττηθούμε ύστερα από τόσο ηρωισμό και ύστερα από τόσο φόβο; Φτάσαμε κουβαλώντας μονάχα τον ηρωισμό και μονάχα τον φόβο; []Γιατί το ένα είναι προϋπόθεση του αλλού. Αλλιώς δεν γίνεται η σκέψη. Αλλιώς δεν γίνεται αυτό το θάρρος της απελπισίας.

This de profundis clamavi (published on August 2, 2015, in the regular Sunday editorial column of Kostas Kanavouris in the party daily party Avgi/Dawn) is illustrated with a legendary woodcut by canonical artist Tassos (1914-85) which shows a leftist guerrilla of the 1940s with a rifle in a baldric and a double sash of ammunition (bandolier) sanctified by archangel’s wings. The op-ed demonstrates how the heroic lyricism recently permeating the discourse of the Left prizes motives over principles, and intentions over tactics. Political successes and failures are incorporated in the “entire epopee” of the Left and justified by the nobility of purpose which occupies the proverbial higher moral ground. When realistic strategies produce unsustainable realities, the lyricism of the party rhetoric reassures those frustrated by the deferred future that the ultimate heroism is the “courage of despair.” To put it in crude terms, the response to the German sermon on debt is the Greek hymn to defiance.

Είπε [ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, ανοίγοντας τις εργασίες της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του κόμματος στις 28 Αυγούστου 2015] ότι «συζητάμε, συνεδριάζουμε, αποφασίζουμε, δρούμε σε ένα πολεμικό πολιτικό τοπίο», ότι «όλο αυτό το διάστημα δεν σταματήσαμε να δίνουμε μάχες με πείσμα και αποφασιστικότητα για να διεκδικήσουμε το δίκιο του ελληνικού λαού». «Παλέψαμε», τόνισε, «με θεριά, μέσα κι έξω από τη χώρα, ούτε μια στιγμή όμως δεν δειλιάσαμε να πάρουμε ρίσκα, να ξεπεράσουμε τα όρια, να φτάσουμε μέχρι το τέλος». «Αν δεν λερώναμε τα δικά μας τα χέρια ποιος θα ξελάσπωνε το μέλλον;» διερωτήθηκε, για να σημειώσει ότι «είμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα και τις δικές μας αδυναμίες, προσπαθώντας να ανοίξουμε δρόμους, προχωρώντας μπροστά ακόμα και εκεί που δεν υπάρχουν». «Δεν παραδίδουμε τα όπλα, συνεχίζουμε τη μάχη, είμαστε εδώ για να προχωρήσουμε μπροστά, μόνο μπροστά», σημείωσε, για να επισήμανει: «Όποιος θέλει να πενθήσει, έχει το δικαίωμα να πενθήσει, όποιος θέλει να αποδράσει, έχει το δικαίωμα να αποδράσει». «Εμείς προχωράμε μπροστά, μόνο μπροστά», τόνισε ο κ. Τσίπρας.

Furthermore, exorcising melancholy becomes an urgent task of lyrical heroism:

«Να δώσουμε ένα τέλος στη μελαγχολία και να μιλήσουμε για την αισιοδοξία» δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας κατά τη δευτερολογία του στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ. «Όλο αυτό το διάστημα βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τις αδυναμίες μας. Μας δίνεται όμως η δυνατότητα να δώσουμε ένα τέλος στη μελαγχολία. Είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε και θα το κάνουμε. Είμαστε εδώ, είμαστε όρθιοι και θα συνεχίσουμε να δίνουμε τη μάχη» υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας.

Caught between heroism and fear, courage and despair, the Greek Left waxes lyrical as it tries to remain hopeful for a suspended future while resisting both mourning (Costas Douzinas) and melancholia (Gavriel Sakellaridis). Pantelis Polychronidis, my pianist self, and I often ponder this ideological predicament. Might the “affective event” in Lauren Berlant’s Cruel Optimism (2011) offer an alternative by satisfying the “desire for the political”? Yet the poetry of political melancholy, the authentically political poetry of the 2010s, already in poems like “Parable 1-2” (Poeticanet 12, April 2010) by Thodoris Chiotis (1977) has defined the kind of “αφήγηση»/αφήγημα/narrative that the country may expect to hear – not lyrical calls to arms but, to use the poet’s words, a sentence that consists of trapped things and lasts for years. In this substantial literary movement just poetry (i.e., poetry that is just) dispenses with poetic justice.

00013gSeptember 4, 2015


This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.